تحصیل در اتریش
«اتریش به لطف دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی معتبر خود که جایگاه ممتازی در رتبهبندیهای جهانی دارند و همچنین به دلیل شهریههای مقرونبهصرفه، یکی از محبوبترین مقاصد تحصیلی برای دانشجویان بینالمللی محسوب میشود. اگر شما هم به تحصیل در اتریش علاقهمندید، ما در این مقاله تمام نکات ضروری پیرامون شرایط تحصیل در این کشور را برایتان بررسی کردهایم.»
ساختار نظام آموزشی کشور اتریش
نظام آموزشی اتریش بر پایه آموزش دولتی و رایگان بنا شده و از نظر ساختار، بسیار شبیه به سیستم آموزشی آلمان است. کیفیت آموزش در مقاطع مختلف این کشور کاملاً محسوس است؛ بهطوریکه مدارس ابتدایی اتریش رتبه یازدهم و مدارس راهنمایی آن رتبه هفتم را در سطح جهانی کسب کردهاند. این موفقیت، حاصل سرمایهگذاری گسترده دولت اتریش در حوزه آموزش است و باعث شده این کشور در میان برترین اعضای OECD در این زمینه قرار بگیرد. طبق ساختار آموزشی اتریش، همه کودکان از سن ۶ تا ۱۵ سالگی (معادل ۹ سال تحصیلی) موظف به گذراندن دوره آموزش عمومی هستند.
مدارس فنی و حرفهای اتریش (فاخ هوخ شوله اتریش)
در سال 1993میلادی مجلس اتریش، تأسیس مدارس فنی و حرفهای با عنوان فاخ هوخ شوله (Fachhochschulen) مشابه نظام آموزشی و آوسبیلدونگ آلمان تصویب کرد. از سال 1994 تا کنون بیش از 40 مؤسسه فنی و حرفهای مجوز تاسیس گرفتهاند که در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد رشتههای مختلف، دورههای 2 تا 4 ساله برگزار کنند. دانشجویان در این دورهها میتوانند در بیش از 250 رشته تخصصی، تحت عنوان کارآموزی آموزش ببینند.
تفاوت مدارس عالی فنی با دانشگاهها این است که این دورهها بیشتر بر روی جنبههای کاربردی و عملی یک رشته تمرکز دارد تا بخشهای تئوری و علمی آن. همچنین در این دورهها، دانشآموز حرفهی موردنظر خود را به طور همزمان در حین کارورزی و مدرسهی فنی حرفهای آموزش میبیند. هدف از این دورههای فنی و حرفهای کوتاهتر کردن دوره تحصیل در اتریش و راهیابی سریعتر دانشجویان به بازار کار است. در این دورهها، پس از اتمام این دوره، کارآموز با گذراندن یک آزمون نهایی میتواند به عنوان فردی ماهر و متخصص (Geselle/Gesellin) وارد بازار کار اتریش شود.
تحصیلات دانشگاهی در اتریش
پس از تکمیل دوران ابتدایی، متوسطه راهنمایی و دبیرستان دانشآموزان بسته به علاقمندی و تمایل خود به تحصیلات دانشگاهی یا فنی حرفهای، مسیر آموزشی خود را انتخاب میکنند. بدین صورت دانشآموزان سنین 17 سال که به تحصیلات تکمیلی علاقهمند هستند با گذراندن آزمون نهایی وارد مقاطع تحصیلات تکمیلی و دانشگاهی میشوند.
آموزش عالی اتریش از اعتبار بینالمللی بسیار بالایی برخوردار است. در اتریش بیش از 600 دانشگاه وجود دارد که به دو نوع دانشگاههای دولتی و خصوصی تقسیم شده است. اتریش دارای 35 دانشگاه (3 دانشگاه هنر، 3دانشگاه پزشکی، 13 دانشگاه خصوصی) ، 21 دانشگاه علمی کاربردی و 14 دانشکده تربیت مدرس میباشد. زبان تدریس اغلب دانشگاهها در اتریش آلمانی میباشد، که البته برخی از رشتههای تحصیلی در مقاطع ارشد و دکترا به زبان انگلیسی نیز ارائه میشود.
| تعداد دانشگاهها | 70 |
| تعداد دانشگاههای دولتی | 22 |
| تعداد دانشگاههای خصوصی | 16 |
| تعداد دانشگاههای علمی-کاربردی | 21 |
| برنامههای تحصیلی | 205 |
| دانشگاههای برتر | 14 |
دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی اتریش در پنج گروه اصلی قرار گرفته شدهاند:
- دانشگاههای دولتی
- دانشگاههای خصوصی
- دانشکدههای تربیت مدرس
- دانشگاههای علوم کاربردی (UAS)
- دانشگاههای هنر
۵ دانشگاه برتر کشور اتریش
| نام دانشگاههای اتریش | رتبه کشوری | رتبه در اروپا | رتبه جهانی |
| دانشگاه ملی وین (University of Vienna) |
1 | 39 | 100 |
| دانشگاه اینسبروک (University of Innsbruk) |
2 | 90 | 230 |
| دانشگاه پزشکی وین (University of Vienna) |
3 | 115 | 314 |
| دانشگاه یوهانس کپلر لینز (Johannes Kepler University Linz) |
4 | 191 | 510 |
| دانشگاه پزشکی گراتس (Medical University of Graz) |
5 | 198 | 534 |
مقاطع تحصیلی در دانشگاههای اتریش
پس از تکمیل مقاطع ابتدایی، متوسطه راهنمایی و دبیرستان میتوانید برای ادامه تحصیل در دانشگاه در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری اقدام نمائید که هر یک از این مقاطع در دانشگاهها شرایط متفاوتی برای پذیرش دارند. در ادامه هر یک از این مقاطع تحصیلی به همراه شرایط پذیرش آنها را توضیح دادهایم.
| مقطع تحصیلی | طول دوره | زبان تدریس | پیشنیاز |
| کارشناسی | 3
(6 – 8 ترم) |
آلمانی | پیشدانشگاهی+قبولی در دانشگاه سراسری یا مدرک کاردانی A2 + آلمانی |
| کارشناسی ارشد | 2 (2 – 4 ترم) |
انگلیسی – آلمانی | کارشناسی+ B2 آلمانی + IELTS 6.5 / 7 |
| دکتری | 3 تا 5 | انگلیسی – آلمانی | کارشناسی ارشد + B2 آلمانی + IELTS 6.5 / 7 |
مقطع کارشناسی در اتریش
تحصیل در مقطع کارشناسی دانشگاههای دولتی اتریش معمولاً حدود سه سال به طول میانجامد و نیازمند ارائه مدرک دیپلم دبیرستان است. از آنجا که اکثر رشتهها به زبان آلمانی تدریس میشوند، تسلط کامل به این زبان و ارائه مدرک معتبر آن ضروری است؛ هرچند برخی دانشگاهها دورههای زبان داخلی برگزار میکنند. همچنین، پذیرش در برخی رشتهها منوط به قبولی در آزمون ورودی است و دانشجویان اجازه دارند برای تأمین بخشی از هزینهها، تا ۱۰ ساعت در هفته کار کنند.
مقطع کارشناسی ارشد در اتریش
دوره کارشناسی ارشد در اتریش دو سال به طول میانجامد و نیازمند تکمیل حداقل ۱۸۰ واحد (معادل ۶ ترم) مرتبط در مقطع کارشناسی است. بسیاری از این دورهها به زبان انگلیسی ارائه میشوند و متقاضیان باید مدرک زبان انگلیسی سطح B2 (معادل آیلتس ۶ یا تافل ۸۷) ارائه دهند. ارزیابی دانشجویان از طریق واحدهای اصلی و اختیاری، تکالیف کتبی، پروژههای عملی، امتحانات و پایاننامه صورت میگیرد. دانشجویان در این مقطع مجاز به کار پارهوقت تا ۲۰ ساعت در هفته هستند.
مقطع دکترا در اتریش
تحصیل در مقطع دکترا در اتریش حدود ۴ تا ۵ سال زمان میبرد و برای پذیرش ارائه مدرک کارشناسی ارشد الزامی است. این مقطع که به زبانهای انگلیسی و آلمانی ارائه میشود، نیازمند رزومه تحصیلی قوی، مقالات بینالمللی و داشتن مدرک آیلتس ۷ به بالا است. در رشتههای فنی، یافتن استاد راهنما (سوپروایزر) از کشور مبدأ اهمیت دارد، اما برای رشتههای انسانی این فرصت پس از ورود به اتریش به مدت یک سال فراهم است. پس از اتمام سال اول و انتخاب موضوع پروژه تحقیقاتی، تمرکز اصلی بر نگارش پایاننامه خواهد بود و شرکت در سمینارها برای توسعه مهارتهای پژوهشی توصیه میشود.
تحصیل در اتریش بدون نیاز به مدرک زبان
تحصیل در اتریش بدون نیاز به مدرک زبان آلمانی امکانپذیر است؛ متقاضیان پس از اخذ پذیرش مشروط از دانشگاههای اتریش، فرصت دارند تا به مدت دو سال در دورههای زبان آلمانی که در خود کشور اتریش برگزار میشود، شرکت کرده و زبان خود را به سطح مورد نیاز (معمولاً B2) برسانند. این دورهها که هزینهای بین ۱,۵۰۰ تا ۳,۰۰۰ یورو دارند، به دانشجویان کمک میکنند تا با تسلط بر زبان، به ادامه تحصیل در رشته مورد نظر خود بپردازند.
برای ورود به مقطع کارشناسی در رشتههایی که به زبان آلمانی تدریس میشوند، داشتن حداقل سطح A2 زبان آلمانی الزامی است تا بتوان در دورههای تکمیلی شرکت کرد. در صورتی که تمایل به تحصیل به زبان انگلیسی باشد، حتی بدون مدرک آیلتس، حداقل نمره ۵ آکادمیک لازم است تا دانشجو بتواند در دورههای ارتقاء سطح زبان انگلیسی شرکت کند. بنابراین، دانشجویان بینالمللی میتوانند یا با ارائه مدرک زبان (آلمانی B2 یا آیلتس معتبر)، یا از طریق پذیرش مشروط و گذراندن دورههای زبان در اتریش، فرآیند تحصیلی خود را آغاز نمایند.
شرایط اخذ پذیرش تحصیلی از دانشگاههای اتریش
شرایط اصلی اخذ پذیرش تحصیلی در دانشگاههای اتریش برای دانشجویان بینالمللی
مهمترین پیشنیاز برای دانشجویان بینالمللی جهت دریافت پذیرش از دانشگاههای دولتی اتریش، ارائه گواهی قبولی در کنکور سراسری ایران، چه از دانشگاههای دولتی، پیام نور، غیرانتفاعی یا علمی کاربردی است. علاوه بر این، برای برخی رشتههای خاص مانند هنر، معماری یا زیرگروههای پزشکی، ممکن است نیاز به شرکت در آزمون ورودی دانشگاه باشد. ارائه مدارک اساسی مانند نامه عدم منع تحصیلی و گواهی اشتغال به تحصیل نیز کاملاً الزامی بوده و عدم ارائه آنها موجب رد درخواست خواهد شد.
پس از تکمیل مدارک و ارسال برای دانشگاه، فرآیند اعتبارسنجی و ارزیابی آنها معمولاً ۱۰ تا ۱۲ هفته زمان میبرد و نتیجه نهایی از طریق ایمیل به متقاضی اعلام خواهد شد.
مراحل اخذ پذیرش تحصیلی از دانشگاه های اتریش
فرایند اخذ پذیرش تحصیلی از دانشگاههای اتریش نسبتاً ساختارمند است و همکاری با کارشناسان میتواند در این مسیر کمککننده باشد. برای اطمینان از موفقیت، بهتر است مراحل زیر را به دقت دنبال کنید:
- انتخاب دانشگاه و دوره: اولین مرحله، انتخاب رشته و دانشگاه مناسب با سوابق تحصیلی است. رشته انتخابی دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا در مقاطع ارشد یا دکترا باید با رشته مقطع کارشناسی آنها همراستا باشد.
- بررسی شرایط پذیرش: شرایط و الزامات هر دانشگاه را از وبسایت رسمی آن بررسی کنید.
- آمادهسازی مدارک: مدارک موردنیاز دانشگاه را با توجه به وبسایت رسمی جمعآوری و ترجمه رسمی کنید.
- بررسی ددلاین و ارسال درخواست (اپلای): ددلاینهای اپلای (معمولاً سپتامبر برای ترم زمستان و فوریه برای ترم تابستان) را با دقت بررسی و درخواست خود را به صورت آنلاین ارسال کنید. پس از ارسال، بررسی مدارک توسط دانشگاه حدود ۱۰ تا ۱۲ هفته طول میکشد.
- اخذ ویزای تحصیلی: پس از دریافت نامه پذیرش، برای ویزای دانشجویی از طریق سفارت اقدام کنید. این فرآیند معمولاً ۲ تا ۴ هفته زمان میبرد و به مدارکی مانند نامه پذیرش، تمکن مالی و بیمه سلامت نیاز دارد.
- سفر به اتریش: پس از نهایی شدن ویزا، برای سفر برنامهریزی کنید.
هزینههای تحصیل در دانشگاههای اتریش
تحصیل در اتریش یکی از اقتصادیترین انتخابها برای دانشجویانی است که کشورهای اروپایی را مد نظر دارند. همانطور که قبلاً ذکر شد، نظام آموزش عالی اتریش عمدتاً دولتی است.
شهریه دانشگاههای دولتی
دانشجویان EU/EEA و سوئیسی: این گروه هیچگونه شهریهای برای تحصیل در دانشگاههای دولتی اتریش پرداخت نمیکنند.
دانشجویان بینالمللی (خارج از اتحادیه اروپا): این افراد نیز میتوانند با پرداخت هزینهای بسیار معقول، از کیفیت بالای آموزش عالی اتریش بهرهمند شوند.
- شهریه متوسط هر ترم برای این گروه ۷۲۶.۷۲ یورو است.
- به طور کلی، هزینه سالانه تحصیل در دانشگاههای دولتی اتریش حدود ۱۵۰۰ یورو برآورد میشود که نسبت به دیگر کشورهای اروپایی بسیار پایین است.
علاوه بر شهریه اصلی، دانشجویان موظف به پرداخت ۲۰ تا ۳۰ یورو به عنوان حق عضویت در اتحادیه دانشجویان در هر ترم هستند.
شهریه دانشگاههای خصوصی
دانشگاههای خصوصی اتریش شهریههایی را تعیین میکنند که بالاتر از مؤسسات دولتی است و بسته به دوره انتخابی متغیر ااست:
- هزینه تحصیل سالانه در این دانشگاهها معمولاً بین ۶۰۰۰ تا ۲۳۰۰۰ یورو در نوسان است.
- برای برخی دورههای تخصصی، این هزینه ممکن است تا ۳۰۰۰۰ یورو در سال نیز افزایش یابد.
در نهایت، اتریش گزینههای متعددی را پیش روی دانشجویان بینالمللی قرار میدهد تا بتوانند دانشگاهی متناسب با بودجه و اهداف تحصیلی خود انتخاب کنند.
بورسیه تحصیلی اتریش
دانشجویان میتوانند برای تأمین هزینههای تحصیل در اتریش، از بورسیهها و کمکهزینههای تحصیلی استفاده کنند. دانشگاههای اتریش بورسیههای متنوعی را به دانشجویان ارائه میدهند که البته تعداد این فرصتها در مقطع کارشناسی نسبت به مقاطع ارشد و دکتری کمتر است.
به طور کلی دریافت بورسیههای تحصیلی از دانشگاههای اتریش اغلب در مقطع دکتری قابل دسترس خواهند بود و متقاضی میبایست واجد شرایط دریافت بورسیه یعنی دارای سوابق تحصیلی برجسته با نمرات بالا باشد تا در میان سایر رزومههای ارسالی شانس بیشتری داشته باشد. به خاطر داشته باشید که این بورسیهها توسط مؤسسات مختلف ارائه میشوند و شما میتوانید در هنگام اپلای از کشور مبدأ خود، به دنبال بورسیه بگردید و برای درخواست آن اقدام کنید.
«تحصیل در اتریش، فرصتی ارزشمند برای تجربه آموزش باکیفیت اروپایی، زندگی در کشوری امن و ساخت آیندهای درخشان در سطح بینالمللی است. اگر شما هم به دنبال تحصیل در دانشگاههای معتبر اتریش و بهرهمندی از فرصتهای اقامتی و شغلی پس از فارغالتحصیلی هستید، همین حالا برای دریافت مشاوره تخصصی و بررسی شرایط خود اقدام کنید. آینده خود را از همین امروز بسازید.»


